هلیله سیاه

درخت ترميناليه كه ميوه آن را هليله كابلى گويند درختى است بزرگ به ارتفاع حدود 25- 20 متر. برگ ها متناوب، بيضى كشيده يا بعضى از آن ها دايره‏اى با قاعده قلبى به ابعاد 7* 5 سانتى‏‌متر. گل هاى آن نر و ماده به رنگ زرد يا سفيد كثيف با بوى نامطبوع است. ميوه آن تخم‌‏مرغى شكل به رنگ زرد مايل به خاكسترى يا زرد مايل به سرخى و اين ميوه است كه هليله كابلى نام دارد و در طب سنتى به مصرف مى ‏رسد و  هليله كابلى، هليله سبز، هليله زرد، هليله سياه ناميده مى‌‏شوند

از نظر حكماى طب سنتى هليله‏ ها عموما سرد و خشك هستند.

خواص  :  هليله كابلى مسهل صفرا و بلغم رقيق است. مقوى معده و دماغ و حافظه و حواس است و بازكننده انسداد مى ‏باشد. در تمام اين خواص دم‏كرده و خيسانده هليله مؤثرتر از جرم خشك هليله است. در موقع دم كردن نبايد زياد جوش بخورد زيرا در اين صورت قدرت دارويى آن كاهش مى ‏يابد. چون هليله‏ ها مسهل اخلاط رقيق است و اخلاط غليظ دفع نمى ‏شود لذا لازم است كه براى لينت بيشتر و كامل‏تر آن را با گياهان مسهل اخلاط غليظ مانند بنفشه و فلوس خيار شنبر تركيب كنند. معمولا نبايد هليله‏‌ها را كاملا نرم و ساييده كرد و بهتر است كه نيم‌‏كوفته‏ مصرف شود زيرا خاصيت آن به شكل نيم‌‏كوفته بيشتر حفظ مى‏‌شود. نيم‏ كوفته هليله زرد علاوه بر خواص فوق براى مالش و شست‏ وشوى دندان ها به منظور جلوگيرى از خونريزى بن دندان و تقويت لثه‏‌ها و رويانيدن گوشت لثه و در درمان بواسير خونى نيز كاربرد دارد.